Blog

Nowy standard kładzie ogromny nacisk na:

• prawa pacjentki,
• ograniczenie zbędnych interwencji medycznych,
• świadomą zgodę,
• bezpieczeństwo okołoporodowe,
• wsparcie psychologiczne,
• opiekę laktacyjną,
• dostępność dla kobiet z niepełnosprawnościami,
• dokumentowanie działań personelu medycznego.

Dla wielu kobiet to realne wzmocnienie ich pozycji w kontakcie ze szpitalem. Dla placówek medycznych - nowe obowiązki organizacyjne i dokumentacyjne.

Mniej „rutynowych” interwencji medycznych

Jednym z najważniejszych założeń nowego standardu jest ograniczenie interwencji medycznych wyłącznie do sytuacji uzasadnionych medycznie.

Rozporządzenie wprost wskazuje, że opieka okołoporodowa ma opierać się na aktualnej wiedzy medycznej i praktykach popartych dowodami naukowymi, przy jednoczesnym ograniczeniu m.in.:

• amniotomii,
• indukcji porodu,
• stymulacji skurczów,
• ciągłego KTG w porodzie fizjologicznym,
• nacięcia krocza,
• cesarskiego cięcia,
• podawania mleka modyfikowanego noworodkom bez wskazań.

To bardzo istotna zmiana także z perspektywy ewentualnych spraw o błędy medyczne. Rozporządzenie podkreśla bowiem, że każda ingerencja medyczna musi zostać:

• uzasadniona,
• opisana,
• odnotowana w dokumentacji medycznej.

Brak takiego uzasadnienia może mieć później znaczenie dowodowe.

Plan porodu ma realnie obowiązywać

Nowe przepisy mocniej akcentują znaczenie planu porodu.

Personel ma obowiązek:

• zapoznać się z planem porodu,
• omówić go z pacjentką,
• respektować jego założenia „w miarę możliwości”,
• odnotować odstępstwa.

Plan porodu może obejmować m.in.:

• preferencje dotyczące metod łagodzenia bólu,
• zgodę lub brak zgody na określone procedury,
• obecność osoby bliskiej,
• kontakt „skóra do skóry”,
• kwestie karmienia piersią,
• szczególne potrzeby pacjentki.

To ważne, ponieważ w praktyce wiele kobiet dotychczas wskazywało, że ich plan porodu był ignorowany albo traktowany wyłącznie formalnie.

Prawo do łagodzenia bólu porodowego

Nowy standard bardzo szczegółowo reguluje kwestie analgezji porodowej.

Szpital ma obowiązek zapewnić dostęp co najmniej do jednej farmakologicznej metody łagodzenia bólu porodowego.

Pacjentka ma otrzymać:

• informacje o dostępnych metodach,
• informacje o możliwych skutkach i powikłaniach,
• możliwość podjęcia świadomej decyzji.

Rozporządzenie dokładnie opisuje też:

• zasady prowadzenia analgezji regionalnej,
• obowiązki lekarza anestezjologa,
• obowiązki położnych anestezjologicznych,
• zakres monitorowania pacjentki,
• obowiązki dokumentacyjne.

W praktyce może to mieć znaczenie w sytuacjach, gdy pacjentka:

• nie uzyskała dostępu do znieczulenia,
• była odsyłana mimo bólu,
• nie została poinformowana o możliwościach analgezji,
• nie wyraziła świadomej zgody.

Kontakt „skóra do skóry” i karmienie piersią

Nowe przepisy bardzo mocno podkreślają znaczenie kontaktu matki z dzieckiem po porodzie.

Kontakt „skóra do skóry” powinien:

• rozpocząć się bezpośrednio po porodzie,
• trwać minimum 2 godziny,
• być przerywany wyłącznie wyjątkowo.

Dotyczy to również cesarskiego cięcia - o ile stan matki i dziecka na to pozwala.

Rozporządzenie bardzo szeroko reguluje również standard opieki laktacyjnej:

• wsparcie karmienia piersią,
• zakaz marketingu preparatów mlekozastępczych,
• obowiązki edukacyjne,
• dokumentowanie problemów laktacyjnych,
• konieczność uzyskania zgody matki na dokarmianie mlekiem modyfikowanym.

Większa ochrona pacjentek po stracie ciąży lub dziecka

Nowy standard szeroko reguluje także sytuacje szczególne:

• poronienie,
• martwy poród,
• śmierć noworodka,
• ciężkie wady płodu,
• pozostawienie dziecka do adopcji.

Kobieta ma otrzymać:

• wsparcie psychologiczne,
• możliwość kontaktu z duchownym,
• możliwość pożegnania dziecka,
• możliwość zachowania pamiątek,
• informacje o przysługujących prawach,
• opiekę położnej po wypisie.

Przepisy podkreślają również konieczność odpowiedniego traktowania pacjentek po stracie:

• zapewnienia intymności,
• niewspólnego umieszczania z kobietami po porodzie zdrowych dzieci,
• komunikacji z szacunkiem i empatią.

To niezwykle istotny kierunek zmian, szczególnie wobec licznych wcześniejszych sygnałów o niehumanitarnym traktowaniu kobiet po stracie ciąży.

Obowiązki wobec kobiet z niepełnosprawnościami

Nowy standard po raz pierwszy tak szeroko odnosi się do dostępności opieki okołoporodowej dla kobiet ze szczególnymi potrzebami.

Placówki mają obowiązek zapewnić m.in.:

• dostęp architektoniczny,
• odpowiednie wyposażenie,
• dostępność cyfrową,
• wydłużony czas wizyty,
• wsparcie asystenta osoby z niepełnosprawnością.

To ważna zmiana z perspektywy praw pacjenta i przeciwdziałania wykluczeniu.

Dokumentacja medyczna będzie jeszcze ważniejsza

Nowe przepisy wielokrotnie podkreślają obowiązek szczegółowego dokumentowania:

• decyzji medycznych,
• zgód pacjentki,
• interwencji,
• monitorowania stanu kobiety i dziecka,
• przebiegu analgezji,
• przyczyn odstąpienia od standardowych procedur.

Z perspektywy spraw o błędy medyczne ma to ogromne znaczenie.

To właśnie dokumentacja medyczna najczęściej staje się kluczowym dowodem w postępowaniu sądowym.

Co nowe przepisy oznaczają w praktyce?

Nowy standard organizacyjny opieki okołoporodowej to nie tylko „techniczne” zmiany dla szpitali.

To przede wszystkim:

• wzmocnienie praw pacjentek,
• większy nacisk na świadomą zgodę,
• ograniczenie nieuzasadnionych interwencji,
• większa odpowiedzialność dokumentacyjna placówek,
• większa ochrona kobiet w sytuacjach szczególnych.

Jednocześnie warto pamiętać, że samo istnienie przepisów nie oznacza jeszcze, że każda placówka będzie je prawidłowo realizowała.

Dlatego tak ważne jest:

• znajomość swoich praw,
• zadawanie pytań,
• proszenie o wyjaśnienia,
• dokumentowanie przebiegu hospitalizacji,
• zabezpieczanie dokumentacji medycznej.

Nowe standardy, nowe obowiązki i większa świadomość praw pacjentki

Nowy standard opieki okołoporodowej, obowiązujący od 7 maja 2026 r., wprowadza jedne z największych zmian w organizacji opieki nad kobietą w ciąży i rodzącą od lat.

W centrum przepisów znalazły się:

• podmiotowość pacjentki,
• świadoma zgoda,
• bezpieczeństwo,
• ograniczenie zbędnych procedur,
• wsparcie psychiczne i laktacyjne,
• poszanowanie godności kobiety.

To krok w stronę bardziej humanitarnej i nowoczesnej opieki okołoporodowej.

Potrzebujesz pomocy w sprawie medycznej?

Jeżeli uważasz, że podczas ciąży, porodu, połogu albo leczenia noworodka doszło do nieprawidłowości - warto jak najszybciej przeanalizować dokumentację medyczną i ocenić, czy personel oraz placówka działały zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i obowiązującymi standardami. W Noctua Kancelaria Prawna zajmujemy się sprawami z zakresu prawa medycznego i błędów medycznych, w tym dotyczącymi błędów okołoporodowych, poronień i martwych porodów, nieprawidłowej opieki nad ciężarną, błędów diagnostycznych, nieprawidłowego leczenia noworodków, naruszenia praw pacjenta, dochodzenia świadczeń z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych czy postępowań cywilnych o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy - kluczowe znaczenie ma dokumentacja medyczna, przebieg hospitalizacji oraz sposób komunikacji personelu z pacjentką. Jeśli potrzebujesz pełnej obsługi prawnej lub chcesz skonsultować swoją sytuację, zapraszamy do kontaktu.

Artykuł ma charakter edukacyjny i stanowi ogólne omówienie nowych przepisów dotyczących standardu opieki okołoporodowej. Nie stanowi porady prawnej ani medycznej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.

Wykorzystane źródła:
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej.